ΥΓΕΙΑ

                                                  ΧΡΟΝΙΑ ΦΛΕΒΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Ο ΕΧΘΡΟΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΠΟΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΤΑΙ

Γράφει η Ειδικός Παθολόγος ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΓΕΩΡΓΑ

Η φλεβική ανεπάρκεια των κάτω άκρων ή, σωστότερα, η ανεπάρκεια των βαλβίδων των φλεβών των κάτω άκρων, αποτελεί μία από τις συνηθέστερες παθήσεις των αγγείων σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου με ιδιαίτερη προτίμηση στο γυναικείο φύλο ( έως και 60% ). Μπορεί να ξεκινήσει από την ηλικία των 20 ετών, όμως η συχνότητα αυξάνεται με την ηλικία . Περίπου το 50% των γυναικών μεταξύ 40 και 50 ετών έχουν παθολογικές φλέβες, ενώ στις ηλικίες μεταξύ 60 και 70 ετών το ποσοστό φτάνει το 75%. Υπολογίζεται ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 75 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν συμπτώματα από φλεβική ανεπάρκεια , αλλά λιγότερο από το 1% λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα  ή θεραπεία. Οι ετήσιες δαπάνες των ασφαλιστικών ταμείων για τη χρόνια φλεβική ανεπάρκεια και τις επιπλοκές της κυμαίνονται από 600 έως 900 εκατομμύρια ευρώ.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΜΩΣ Η ΦΛΕΒΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ;

Οι αρτηρίες είναι τα αγγεία που φέρνουν οξυγονωμένο αίμα από την καρδιά στο υπόλοιπο σώμα. Οι φλέβες κάνουν την αντίστροφη δουλειά. Συλλέγουν και επιστρέφουν το φτωχό σε οξυγόνο αίμα πίσω στην καρδιά.

Υπάρχουν τρία είδη φλεβών: Οι επιπολής (επιφανειακές) φλέβες, οι οποίες βρίσκονται κοντά στο δέρμα, οι εν τω βάθει (βαθιές), που βρίσκονται ανάμεσα στους μυς και οι διατιτραίνουσες φλέβες, οι οποίες συνδέουν τις βαθιές με τις επιφανειακές φλέβες.

Στο εσωτερικό  τοίχωμα όλων των φλεβών υπάρχουν βαλβίδες που λειτουργούν ως φράγματα, ανοίγουν για να επιτρέψουν τη ροή του αίματος προς την καρδιά και κλείνουν για να εμποδίσουν τη ροή του αίματος προς τα κάτω άκρα.

Το αίμα που ρέει στις φλέβες πρέπει να υπερνικήσει τη βαρύτητα για να ανέβει από τα πόδια στην καρδιά. Αυτό επιτυγχάνεται με τη σύσπαση των μυών των κάτω άκρων και κυρίως της γαστροκνημίας (γάμπας) καθώς ο άνθρωπος κινείται. Η σύσπαση των μυών συμπιέζει τις φλέβες των κάτω άκρων . Οι βαλβίδες που έχουν οι φλέβες στο εσωτερικό τους κατά τη συμπίεση ανοίγουν και έτσι προωθείται το αίμα από κάτω προς τα πάνω. Όταν όμως χαλαρώνει ο μυς κατά το βηματισμό, η συμπίεση των φλεβών αίρεται και έτσι οι βαλβίδες κλείνουν μην επιτρέποντας το αίμα που ανέβηκε να κατέβει. Στην επόμενη μυϊκή σύσπαση (επόμενο βήμα) επαναλαμβάνεται ο ίδιος κύκλος με αποτέλεσμα η συνεχής διάνοιξη και σύγκλιση των φλεβών  να προωθεί το αίμα από κάτω προς τα πάνω. Πρόκειται δηλαδή για μια φλεβική αντλία.

                                                                                      

Αυτή η αντλία υποβοηθείται από την καρδιά, όπου οι χαμηλές πιέσεις στις δεξιές της κοιλότητες κατά τη φάση της καρδιακής διαστολής και η αρνητική ενδοθωρακική πίεση κατά τη φάση της εισπνοής «ρουφάει» το αίμα από την περιφέρεια (τα πόδια) προς το κέντρο (την καρδιά).

Διαταραχή στη σύγκλιση των βαλβίδων των φλεβών των κάτω άκρων οδηγεί  σε αδυναμία τους να προωθήσουν  το αίμα προς τα πάνω με αποτέλεσμα ο όγκος του αίματος να λιμνάζει  στα κάτω άκρα, τα πόδια να οδηγούνται σε φλεβική στάση και το τοίχωμα των φλεβών να διατείνεται (κιρσοί) και έτσι να αναπαράγεται η συμπτωματολογία της χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας.

 

ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΔΙΑΘΕΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΦΛΕΒΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ;

Προδιαθεσικοί παράγοντες, εκτός από το γυναικείο φύλο, είναι η ηλικία, η κληρονομική προδιάθεση, η παχυσαρκία, η εγκυμοσύνη, το ιστορικό φλεβοθρόμβωσης και η πολύωρη ορθοστασία (χαρακτηριστικό πολλών επαγγελμάτων). Επιβαρυντικό ρόλο παίζουν επίσης το κάπνισμα, η καθιστική ζωή, η δυσκοιλιότητα , η αγωγή με ορμόνες για θεραπευτικούς λόγους ή αντισύλληψη και η φυλή (πιο συχνή στους Λατίνους και λιγότερο συχνή σε Ασιάτες).

 

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ Ο ΑΣΘΕΝΗΣ;

Κύριο χαρακτηριστικό των ασθενών είναι η εμφάνιση ευρυαγγειών, φλεβεκτασιών, και κιρσών, τα οποία γίνονται με την πάροδο του χρόνου όλο και πιο έντονα και μπορεί να συνοδεύονται από πόνο. Συχνά, το υπερκείμενο δέρμα γίνεται λεπτό, εύθρυπτο και χωρίς τριχοφυΐα.  Οι ασθενείς αναφέρουν αίσθημα καύσου (κάψιμο), κνησμό (φαγούρα), νυχτερινές κράμπες και πόνο των κάτω άκρων, ο οποίος περιγράφεται συνήθως σαν αίσθημα βάρους, που χαρακτηριστικά επιδεινώνεται με την παρατεταμένη ορθοστασία και ανακουφίζεται με την ανύψωση των ποδιών. Οι ενοχλήσεις στα πόδια επιτείνονται από το συνοδό οίδημα, καθώς αυξάνει τον όγκο και το μέγεθος του ποδιού. Το οίδημα συνήθως αρχικά εντοπίζεται στον άκρο πόδα και προοδευτικά επεκτείνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας στην κνήμη.

Χαρακτηριστικές είναι οι αλλαγές στο δέρμα , με μελάχρωση (καφέ χρώμα) στην περιοχή του αστραγάλου, λιποδερματοσκλήρυνση και ατροφικές κηλίδες δέρματος.

Συχνές είναι οι κυτταρίτιδες (λοιμώξεις του δέρματος και του υποδόριου ιστού από βακτήρια),  το έκζεμα, ενώ τελικά εμφανίζονται και τα φλεβικά έλκη, κυρίως στην περιοχή του αστραγάλου στην έσω επιφάνεια του ποδιού. Τα έλκη είναι δύσκολα στη θεραπεία τους και συχνά υποτροπιάζουν.

 

 

ΠΩΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΤΑΙ Η ΦΛΕΒΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ;

Η διάγνωση  της φλεβικής ανεπάρκειας τίθεται  πρωτίστως από το ιστορικό και την κλινική εξέταση, αλλά ενδεχομένως μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση με ειδικές διαγνωστικές εξετάσεις. Το  triplex των φλεβών των κάτω άκρων αποτελεί την εξέταση επιλογής για την επιβεβαίωση της διάγνωσης , την εκτίμηση της αιτιολογίας και την ανατομική εντόπιση της φλεβικής πάθησης. Μπορεί να παράσχει τις απαραίτητες κλινικές πληροφορίες που θα καθοδηγήσουν τη θεραπεία .

 

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ

Η έγκαιρη διάγνωση οδηγεί στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του προβλήματος. Τα συντηρητικά μέτρα που θα συσταθούν από τον γιατρό πρέπει να εφαρμόζονται από τον ασθενή όλο το χρόνο και όχι μόνον τότε που τα συμπτώματα είναι πιο έντονα.

 

Α. Συντηρητική Αντιμετώπιση

Με σκοπό την ανακούφιση από τα συμπτώματα , την πρόληψη των επιπλοκών και την αναστολή της εξέλιξης της νόσου σε σοβαρότερες μορφές,  η αρχική αντιμετώπιση περιλαμβάνει μη παρεμβατικά μέτρα. Η χρήση της ελαστικής κάλτσας διαβαθμισμένης συμπίεσης είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της συντηρητικής θεραπείας, καθώς είναι αποδεδειγμένη η αποτελεσματικότητά της στην αντιμετώπιση του πόνου, του οιδήματος και τη βελτίωση της ζωής, εφόσον η συμμόρφωση του ασθενούς στη χρήση της είναι της τάξης του 70 – 80% . Είναι επίσης αποτελεσματική στην επούλωση των φλεβικών ελκών και στην πρόληψη υποτροπής αυτών. Προϋπόθεση για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας με κάλτσες αποτελεί η σωστή εφαρμογή, δηλαδή, η χρήση κάλτσας που είναι σωστά μετρημένη στο πόδι του κάθε ασθενούς και η σωστή χρήση της από τον ασθενή.

 

Επιβοηθητικά στη χρήση της κάλτσας, συστήνονται μέτρα προσαρμογής στην καθημερινότητα:

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ

Το κάπνισμα και η παραμονή σε χώρους που καπνίζουν άλλα άτομα.

Η πολύωρη ορθοστασία και η παραμονή στην ίδια καθιστή θέση για περισσότερο από μία ώρα με τα πόδια σταυρωμένα ή ακουμπισμένα στο πάτωμα και μάλιστα σε καρέκλα με σκληρή και οξεία άκρη, χωρίς να κινείστε.

Η χρήση στενών, ψηλοτάκουνων ή τελείως επίπεδων παπουτσιών.

Η ηλιοθεραπεία, τα θερμά λουτρά, η σάουνα ή τα ατμόλουτρα, οι θερμοφόρες και τα θερμά επιθέματα.

Οι τοπικές έντονες μαλάξεις ( έντονο μασάζ), η ‟ χαλάουα” και οι υδροθεραπείες χρησιμοποιώντας νερό με μεγάλη πίεση (υδρομασάζ).

Η σωματική άσκηση με τη βοήθεια βαρών πολλών κιλών.

          

ΣΥΝΙΣΤΑΤΑΙ

Η μείωση του σωματικού βάρους και η διατήρησή του σε σταθερά επίπεδα.

Η ρύθμιση των κενώσεων σε περίπτωση δυσκοιλιότητας.

Η επιδίωξη κίνησης όταν είστε όρθιοι ή καθιστοί για περισσότερη από μία ώρα.

Η τοποθέτηση των ποδιών ψηλότερα, ακουμπώντας τα σε σκαμνάκι, όταν κάθεστε για πολύ ώρα.

Η συστηματική γυμναστική, για παράδειγμα, το κολύμπι, το περπάτημα, το τρέξιμο και το ποδήλατο.

Η χρήση παπουτσιών με 2-3 εκατοστά φαρδύ τακούνι ή υπερυψωμένο πάτο παπουτσιού.

Συχνά ντους με δροσερό νερό όταν νιώθετε τα πόδια σας ‟ βαριά” ή ‟πρησμένα”. Άτομα που πάσχουν από την καρδιά τους ή αρθριτικά θα πρέπει πρώτα να συμβουλεύονται τον γιατρό τους.

Να φοράτε πάντα τις ειδικές ελαστικές  κάλτσες  που σας έχει συστήσει ο γιατρός,  πριν σηκωθείτε από το κρεβάτι. Να ελέγχετε την καλή τους κατάσταση κάθε 2-3 μήνες και ανάλογα με τη χρήση τους να αντικαθίστανται κάθε 6 με 12 μήνες.

Υπάρχουν φάρμακα που βοηθούν στην αντιμετώπιση της φλεβικής ανεπάρκειας;

Φαρμακολογικοί παράγοντες που έχουν χρησιμοποιηθεί στη αντιμετώπιση της φλεβικής ανεπάρκειας είναι  οι κουμαρίνες, τα φλαβονοειδή, οι σαπονοσίδες, και άλλα φυτικά εκχυλίσματα. Αν και μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση από τα συμπτώματα στα αρχικά στάδια της νόσου, δυστυχώς δεν προλαμβάνουν την εξέλιξη αυτής, καθώς δεν μπορούν από μόνα τους να αντιμετωπίσουν το αίτιο της φλεβικής παθολογίας, που είναι η αυξημένη πίεση στο φλεβικό σύστημα.

 

Β. Παρεμβατική Αντιμετώπιση

Αν τα συντηρητικά μέτρα αποτύχουν να ανακουφίσουν από τα συμπτώματα  ή όταν δεν υπάρχει επαρκής συμμόρφωση στα συντηρητικά μέτρα, κυρίως στην εφαρμογή της ελαστικής κάλτσας διαβαθμισμένης συμπίεσης, τότε τίθεται υπό συζήτηση η αντιμετώπιση της νόσου με παρεμβατικά μέτρα με βάση ανατομικούς και παθοφυσιολογικούς παράγοντες. Στα παρεμβατικά μέτρα περιλαμβάνονται η σκληροθεραπεία, η ενδοφλεβική καταστροφή της φλέβας με laser ή ραδιοσυχνότητες, η χειρουργική απολίνωση και διατομή της σαφηνούς φλέβας (επιπολής φλέβα) και επεμβάσεις οι οποίες γίνονται μόνο σε εξειδικευμένα κέντρα, όπως αγγειοπλαστική με stent των λαγονίων φλεβών,  ενδοσκοπική απολίνωση των διατιτραινουσών και  χειρουργική ανακατασκευή των βαλβίδων.

 

 

 

 

Advertisements