ΑΦΙΕΡΩΜΑ – Ντίνος Βλαχογιάννης

(Ρε σεις, σ’ αυτό το σπίτι μένει ένας ποιητής…)

Γράφει ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

 Ήμουν στην ηλικία που τ’ αγόρια μπορούν πλέον να τριγυρνάμε στις γειτονιές μόνα τους, αφού οι γονείς μας αναζητούσαν μόνο την ώρα του φαγητού ή του βραδινού ύπνου.
Ήμουν δηλαδή στην υπέροχη ηλικία των περίπου 8-10 ετών, όταν μαζί με άλλους φίλους και συνομήλικους αποφασίσαμε να εξερευνήσουμε τη πέρα του οικείου μας χώρου περιοχή, που ονομάζετο (ακόμη και σήμερα) ‘τζούπιζα’.
Φυσικά νοιώθαμε σαν τον Λίβινγκστον όταν εξερευνούσε την κοιλάδα του Ζαμβέζη στη μαύρη ήπειρο. Όλα για μας ήταν πρωτόγνωρα και σημαντικά, αν και, μεταξύ μας, τίποτα το ιδιαίτερο δεν είχαν από τα σπίτια και τις αυλές της δικής γειτονιάς.
Προφανώς ήταν η αίσθηση της ελευθερίας κινήσεων και της δυνατότητας να απομακρυνόμαστε από το σπίτι μας, για ώρες ολόκληρες, που μας είχε συνεπάρει.
Και ξαφνικά έπεσε σαν βόμβα.
Ρε σεις, σ’ αυτό το σπίτι μένει ένας ποιητής, μας πληροφόρησε κορδωτός και υπερήφανος για τις γνώσεις του, κάποιος από την παρέα.
Στην αρχή δεν ήμουν σίγουρος αν επρόκειτο για πληροφορία ή για κατηγορία, σίγουρα όμως εντυπωσιάστηκα.
Αν μας έλεγε ‘εδώ μένει ένας αστροναύτης’, δε θα έκανε ιδιαίτερη εντύπωση, δεδομένου ότι τα διαστημικά ταξίδια ήταν μεν στην αρχή τους, ήταν όμως και στην καθημερινή επικαιρότητα.
Ποιητής όμως που ακούστηκε πάλι.
Άγνωστο είδος, εξωτικό. Μέχρι τώρα είχαμε ακούσει για κάποιο Σολομό κάποιο Δροσίνη, κάποιο Παλαμά, πλην όμως όλοι αυτοί ήσαν εικόνες και ονόματα στο χαρτί. Κάτι όπως όλα τα νεκρά πρόσωπα που γεμίζουν τις σελίδες των σχολικών βιβλίων με τα εξαιρετικά κατορθώματά τους.
Ο Κολοκοτρώνης, ο μέγας Αλέξανδρος ο Νέρωνας κ.α. ήταν σίγουρα οικεία πρόσωπα αλλά ποτέ δε φανταστήκαμε ότι υπήρξαν ζωντανοί που μέναν σε κάποιο σπίτι, ψώνιζαν στον μπακάλη, είχαν γειτόνους και ότι τέλος πάντων συμπεριφέρονταν όπως όλα τα ζωντανά πρόσωπα. Ήταν απλά πρόσωπα της φαντασίας, φυλακισμένα στο χαρτί των βιβλίων.
Το ίδιο και οι ποιητές. Και να τώρα που ξεπρόβαλε ένας ολοζώντανος μπροστά μας, με σπίτι και μάλιστα πολύ κοντά στα δικά μας σπίτια.
Εννοείται ότι όλες οι υπόλοιπες ανακαλύψεις της ημέρας εκείνης ωχριούσαν μπροστά στο σπίτι του ποιητή.
Πέρασαν τα χρόνια, εγώ μεγάλωσα, νέες εικόνες ήρθαν να αντικαταστήσουν τις παλιές, κάποιες θόλωσαν στη μνήμη μας και κάποιες σβήστηκαν εντελώς.
Ώσπου κάποια μέρα ένα βιβλίο έφτασε στα χέρια μου, «’Βοχαΐτικες Ιστορίες’ του Ντίνου Βλαχογιάννη». Αμέσως ανασύρθηκε από τα βάθη της μνήμης μου εκείνη η φωνή «Ρε σεις, σ’ αυτό το σπίτι μένει ένας ποιητής…..».
Και άρχισε να ξεδιπλώνεται σιγά – σιγά η μορφή και το ύφος ενός πραγματικού ποιητή. Ενός ανθρώπου που γεννήθηκε δίπλα μας, έζησε δίπλα μας, αλλά δημιούργησε σαν πολίτης του κόσμου.

Ποιος ήταν λοιπόν ο Ντίνος Βλαχογιάννης.
Γεννήθηκε στο Βραχάτι στις 18 Απριλίου 1910, όπου παρακολούθησε το δημοτικό σχολείο, ενώ τελείωσε το γυμνάσιο στην Κόρινθο. Γράφτηκε στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη Δημοσιογραφική σχολή που είχε ιδρύσει ο Βενιζέλος. Εργάστηκε στην τράπεζα Ελλάδος από το 1933 μέχρι το 1965. Το 1965 παραιτήθηκε και έζησε στο Παρίσι και Λονδίνο έως το 1970, όπου ήρθε σε επαφή με τους εκεί λογοτεχνικούς κύκλους.
Από τα γυμνασιακά του χρόνια άρχισε να ξεδιπλώνετε το ταλέντο του γράφοντας ποιήματα, διηγήματα και λυρικές πρόζες που δημοσιεύονταν σε περιοδικά της Αθήνας και Επαρχίας.
Το έργο του απέσπασε πολύ καλές κριτικές και είχε απήχηση σε ευρύτατο κοινό στην Ελλάδι αλλά και στο εξωτερικό.
Συνεργάστηκε με πλήθος εφημερίδες και περιοδικά όπου αρθρογράφησε ή δημοσίευσε έργα του.
Έχει ανθολογηθεί σε Αγγλικές και Γαλλικές Ανθολογίες και έχει παρουσιαστεί στην Τηλεόραση Αγγλίας, Γαλλίας και Γιουγκοσλαβίας. Πολλά ποιήματά του μεταφράστηκαν στα Γαλλικά, Ιταλικά, Αγγλικά, Ισπανικά, Πορτογαλικά, Πολωνικά, Σερβικά κλπ. Απέσπασε πλήθος βραβείων και πάμπολλες ήταν οι αναφορές στο έργο του.
Τιμήθηκε από τη Γαλλική Ακαδημία και με Δίπλωμα και Παράσημο από την «Arts Sciences Lettres» το 1965. Ανθολογία του έργου του βραβεύτηκε με το Βραβείο Maguy Vautier της Touraine το 1968. Επίσης το ίδιο έτος απέσπασε τιμητική διάκριση της Societe Libre De Poesie De Paris. Και το 1969 Μέγα Βραβείο της Camargue κατά την εκατονταετηρίδα του Αλφόνσου Λαμαρτίνου. Τέλος, το 1970 τιμήθηκε με το Βραβείο του Φρανσουά Κοππέ.
Οι δημοκρατικοί αγώνες του λαού μας δεν το βρήκαν αμέτοχο, αντίθετα έγραψε αντιστασιακά ποιήματα στην κατοχή, που κυκλοφορούσαν φωτοτυπημένα. Κατασχέθηκαν από τη Γενική ασφάλεια όταν συνελήφθη και φυσικά αντιμετώπισε διώξεις και εξορίες.
Ανάλογα του συμπεριφέρθηκε και η Δικτατορία των συνταγματαρχών από την οποία διώχτηκε και επιπροσθέτως εξορίστηκε και ο εκδότης του. Αποδήμησε, για τον κόσμο των ονείρων, το 1998.
Παραθέτω μικρά στιγμιότυπα από κριτικές που απέσπασε,
«Παιδί μου, με ξάφνιασαν οι στίχοι σου. Έχει δίκιο ο φιλόλογος Γ. Ιωάννου, πατέρας του Τέλλου Άγρα που σε προσέχει», από τον Κωστή Παλαμά.
«…κάνει τα γεγονότα των ‘Βοχαΐτικων’ να πάρουν ιδιομορφία, να ολοκληρωθούν, να γίνουν σωστά έργα, που χάρη σ’ αυτά θα ζωντανέψουν ήθη και έθιμα μιας γωνιάς του τόπου μας, περιστατικά που κάνουν τον αναγνώστη να επιθυμεί μια πιο κοντινή γνωριμία με τη γωνιά αυτή, με το τοπίο της και τους ανθρώπου του.», από τον Γ.Μ. Πολιτάρχη.
«Ο Ντίνος Βλαχογιάννης είναι δεμένος με το κομμάτι εκείνο του λαού μας που φτύνει αίμα για να κρατήσει τη ζωή του, μ’ αυτούς που χτυπάνε με το στήθος τους το βράχο για να βγει λίγο νερό ευτυχισμένης στιγμής. Για τούτο εμπνέεται από τη λαϊκή μορφή της πικραμένης ζωής. Για τούτο το διήγημά του είναι κοινωνικό, πηγαίο, αληθινό.», από το Μήτσο Κατσίνη.

Έργα του Ντίνου Βλαχογιάννη
 Ποιήματα
(1943) Κατοχικά
(1954) Μακρινές Φωνές
(1960) Καπνός Αναθρώσκων
(1964) Αυλόν αντί Σάλπιγγος
(1966) Pipeau contre Trompete
(1967) Όρθρος στη Θύελλα
(1968) Aube Dans la Tempete
(1968) Poems
(1973) Μάρτυρες Σιωπής
(1981) Βήματα στο Ριζόχαρτο
(1983) Traces sur la Parier de Riz
Δοκίμια
(1965) Αργύρης Αγραφιώτης
(1967) Δύο Βουκολικοί Ποιητές
(1974) Γιάννης Βλαχογιάννης και Βλαχογιανναίοι
(1982) Βαθιές τομές στην ποίηση του Θαλή Ρητορίδη
Μεταφράσεις
(1969) Άνθη που μεταφύτευσε η φιλία (Γάλλοι και Βέλγοι ποιητές)
(1975) Γραμμένο στη φλούδα της καρδιάς
Διηγήματα
(1970) Βοχαΐτικες Ιστορίες
(1977) Πρόθυμο Ακροατήριο
(1989) Κορινθιακή Παρένθεση
Για τύπωμα
(….) Τραπεζικόν Κάλλος – Χρονογραφήματα

Είναι γνωστό ότι στα μέρη μας οι άνθρωποι του πνεύματος, αυτοί που με τη δράση τους είτε με την πένα τους χτίζουν με στέρεο τρόπο το οικοδόμημα του πολιτισμού, του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού, δε συναντώνται σε αφθονία, αντίθετα θα έλεγα ότι μετριούνται στα δάκτυλα του ενός χεριού.
Έκανα μια γρήγορη έρευνα ανάμεσα στους ανθρώπους της ηλικίας μου και τους μικρότερους. Σχεδόν κανένας δε γνώριζε την ύπαρξη αυτού του σημαντικού συμπολίτη μας. Οι πιο παλιοί τον γνώριζαν σαν χωριανό κυρίως, αλλά τελικά ελάχιστοι ήσαν αυτοί που γνώριζαν τον Ντίνο σαν ποιητή και λογοτέχνη.
Είναι θλιβερό να σβήνει η μνήμη των ανθρώπων που τίμησαν όχι μόνο το μικρό μας χωριό, αλλά την πνευματική παράδοση της πατρίδας μας. Που άφησαν ένα φωτεινό ίχνος στην ιστορία του πολιτισμού μας.
Είναι καιρός, όσοι αναγνωρίζουμε την αξία του, να τον γνωρίσουμε και στους νεώτερους.
Είναι καιρός, η μικρή μας πόλη, να κρατήσει άσβεστη τη μνήμη του, τιμώντας τον απελθόντα εκλεκτό συμπολίτη μας με τους προβλεπόμενους τρόπους……

Σημ : τα στοιχεία για τον Ντίνο Βλαχογιάννη αντλήθηκαν από το ειδικό αφιέρωμα του λογοτεχνικού περιοδικού ‘ΜΟΡΙΑΣ’ τεύχος 14ο/1990.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.